خط تولید شربت و مایعات

خط تولید شربت و مایعات دارویی: از مخلوط‌سازی تا بسته‌بندی نهایی

خط تولید فرآورده‌های مایع خوراکی، پیچیدگی‌های خاص خود را دارد و نیازمند کنترل دقیق پارامترها برای اطمینان از یکنواختی، پایداری و ماندگاری محصول نهایی است. این خطوط معمولاً از مخازن استیل ضدزنگ، همزن‌های پرسرعت و سیستم‌های انتقال پمپی تشکیل شده‌اند.

مراحل اصلی خط تولید شربت و مایعات دارویی به شرح زیر است:

۱. آماده‌سازی محلول (Solution Preparation):
این مرحله با تهیه شربت پایه آغاز می‌شود که معمولاً شامل آب تصفیه‌شده، ساکارز (شکر) یا جایگزین‌های آن و پایدارکننده‌ها است. آب مورد استفاده آب خالص (Purified Water) بوده و در مخازن بزرگ به نام مخزن اختلاط (Mixing Tank) ریخته می‌شود. مواد اولیه با ترتیب و در دمای خاصی اضافه و تحت همزن‌های قوی کاملاً حل می‌شوند تا محلولی شفاف و همگن حاصل شود.

۲. افزودن مواد موثره و افزودنی‌ها:
ماده دارویی موثره (API)، طعم‌دهنده‌ها، رنگ‌های مجاز، نگهدارنده‌ها و سایر افزودنی‌ها به مخزن اضافه می‌شوند. برای اطمینان از حل شدن کامل، مخلوط تحت حرارت ملایم و همزدن مداوم قرار می‌گیرد. درمورد سوسپانسیون‌ها (ذرات جامد معلق در مایع)، این مرحله بسیار حیاتی است و مخلوط باید وارد دستگاه هموژنایزر (Homogenizer) یا کلوئید میل (Colloid Mill) شود تا ذرات به اندازه یکنواخت و ریز خرد شده و از ته‌نشینی آن‌ها جلوگیری شود.

۳. فیلتراسیون و تخلیه هوای مخلوط:
محلول یا سوسپانسیون آماده شده برای حذف هرگونه ذره جامد حل‌نشده یا حباب هوا، از طریق فیلترهای مناسب (مانند فیلترهای کارتریج) عبور داده می‌شود. این مرحله به شفافیت و ظاهر مطلوب محصول کمک می‌کند.

۴. پر کردن و درب‌بندی (Filling & Capping):
مایع نهایی به دستگاه پرکن حجمی (Volumetric Filler) منتقل می‌شود. این دستگاه‌ها (اغلب از نوع پیستونی یا پریزوم) به صورت کاملاً اتوماتیک و با دقت بالا، بطری‌های شیشه‌ای یا پلاستیکی شسته‌شده را پر می‌کنند. بلافاصله پس از پر شدن، بطری‌ها به ایستگاه درب‌بندی (Capping Machine) رفته و درب آن‌ها با درپوش‌های پلاستیکی یا فلزی (اغلب با درزبندی داخلی) بسته می‌شود تا از نشت و آلودگی جلوگیری شود.

۵. برچسب‌زنی و بسته‌بندی نهایی:
در نهایت، بطری‌ها وارد دستگاه برچسب‌زن (Labeler) می‌شوند تا برچسب حاوی اطلاعات دارویی روی آن‌ها نصب شود. محصول نهایی پس از بازرسی نهایی، در کارتن‌ها یا شربت‌گیره‌ها بسته‌بندی و آماده عرضه می‌گردد.

کنترل کیفی در طول تمامی این مراحل، به ویژه تست‌های pH، وزن مخصوص، ویسکوزیته و تست یکنواختی محتویات، برای تضمین کیفیت محصول ضروری است.